در سوگ مردی از تبار ایثار و ایمان  

شوشان ـ دکتر محمدجواد مرمضی :

درگذشت مرحوم ابراهیم عچرش، از پیشکسوتان خوزستانی و از مبارزان عضو گروه منصورون در دوران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی و از رزمندگان سال‌های دفاع مقدس، ضایعه‌ای سنگین برای مردم شریف خوزستان و همه دلبستگان به آرمان‌های آزادی، عدالت و استقلال است. این نوشتار با رویکردی تحلیلی و در عین حال عاطفی، به تبیین جایگاه تاریخی، اجتماعی و اخلاقی آن مرحوم پرداخته و ضمن بازخوانی سیره عملی ایشان، فقدان وی را به خانواده گرامی، دوستان، همرزمان، مردم اهواز و خوزستان و همه بلاد ایران تسلیت عرض می‌نماید. نگارنده از آغاز مبارزات، ایشان را می‌شناخت و افتخار دوستی صمیمانه با او را داشت.

 ۱. مقدمه: فقدانی فراتر از یک فرد

در تاریخ هر سرزمینی، انسان‌هایی می‌زیند که حضورشان فراتر از یک نام و یک زندگی شخصی است؛ آنان به نماد یک نسل، یک باور و یک مسیر بدل می‌شوند. مرحوم ابراهیم عچرش از این شمار بود. او نه‌تنها یک مبارز سیاسی یا یک رزمنده دفاع مقدس، بلکه شخصیتی ریشه‌دار در فرهنگ بومی خوزستان و در عین حال وفادار به آرمان‌های ملی و دینی ایران اسلامی بود.

درگذشت ایشان، صرفاً خاموش شدن چراغ یک خانه نیست؛ خاموشی ستاره‌ای است که سال‌ها در آسمان مجاهدت، صداقت و مردم‌داری درخشید.

۲. بستر تاریخی مبارزات و نقش مرحوم عچرش

برای فهم جایگاه مرحوم عچرش، باید به زمینه تاریخی مبارزات پیش از انقلاب اسلامی بازگشت؛ دوره‌ای که جوانان مؤمن و آگاه، با تحمل فشارهای امنیتی، زندان، تبعید و محرومیت، مسیر دشوار مبارزه را برگزیدند.

گروه «منصورون» از جمله جریان‌های مبارز و اثرگذار آن دوره بود که نقش مهمی در سازماندهی نیروهای انقلابی ایفا کرد. مرحوم عچرش در این فضا، با روحیه‌ای استوار و ایمانی راسخ، حضوری فعال و مسئولانه داشت. او مبارزه را نه از سر هیجان، بلکه از سر تکلیف می‌دانست. نگاه او عمیق، تحلیل‌محور و مبتنی بر فهم شرایط اجتماعی بود.

نگارنده از همان سال‌های نخستین مبارزات، ایشان را می‌شناخت. رابطه ما تنها یک آشنایی سیاسی نبود؛ دوستی‌ای صمیمانه، عمیق و مبتنی بر اعتماد متقابل میان ما شکل گرفت. در سخت‌ترین روزها، استواری او الهام‌بخش اطرافیان بود.

 ۳. در سال‌های دفاع مقدس: استمرار یک تعهد

با آغاز جنگ تحمیلی، بسیاری از مبارزان دیروز در میدان دیگری آزموده شدند. مرحوم عچرش از جمله کسانی بود که میان «شعار» و «عمل» فاصله‌ای نگذاشت. او دفاع از میهن را ادامه طبیعی همان مبارزه پیشین می‌دانست.

در جغرافیای سوزان خوزستان، جایی که خاک و خون در هم آمیخته بود، او نه‌تنها یک رزمنده، بلکه پناهی اخلاقی برای همرزمانش بود. آرامش در رفتار، قاطعیت در تصمیم، و تواضع در گفتار، ویژگی‌هایی بود که او را در میان دیگران ممتاز می‌ساخت.

 ۴. ابعاد شخصیتی: اخلاق، مردم‌داری و فروتنی

آنچه مرحوم عچرش را ماندگار می‌کند، صرفاً سوابق مبارزاتی او نیست؛ بلکه منش انسانی اوست. او انسانی خوش‌رو، صبور، رازدار و عمیقاً مردمی بود. هرگز خود را برتر از دیگران نمی‌دید. در جمع جوانان می‌نشست، به سخنانشان گوش می‌داد و با نگاهی پدرانه راهنمایی می‌کرد.

در فرهنگ بومی خوزستان، پیوندهای انسانی جایگاه والایی دارد. مرحوم عچرش تجسم همین فرهنگ اصیل بود: وفادار به دوست، مهربان با خانواده، و مسئول در برابر جامعه.

برای من، فقدان او تنها از دست دادن یک همراه قدیمی نیست؛ از دست دادن بخشی از خاطرات مبارزه، رفاقت و امید است.

۵. تحلیل میراث اجتماعی و تاریخی

از منظر جامعه‌شناختی، نسل مبارزان پیش از انقلاب و رزمندگان دفاع مقدس، حامل سرمایه اجتماعی عظیمی برای ایران بودند. آنان با رفتار خود، الگوهای اخلاقی و هویتی را تثبیت کردند.

مرحوم عچرش نمونه‌ای از این سرمایه انسانی بود. زندگی او نشان می‌دهد که مبارزه واقعی، پیش و پس از پیروزی معنا دارد؛ در صداقت، در خدمت بی‌ادعا، در وفاداری به مردم و در پرهیز از منفعت‌طلبی شخصی.

میراث او نه در اسناد رسمی، بلکه در دل‌هایی است که با نامش آرام می‌شوند.

 ۶. سوگ و تسلیت

امروز، با قلبی آکنده از اندوه، این ضایعه جانسوز را به خانواده معزز و صبور آن مرحوم، به همسر و فرزندان گرامی‌اش، به دوستان و همرزمانش، به مردم شریف اهواز و خوزستان، و به همه بلاد ایران تسلیت عرض می‌کنم.

خوزستان، این خطه مقاوم و نجیب، بار دیگر یکی از فرزندان وفادار خود را بدرقه کرد. بی‌تردید نام و یاد او در حافظه تاریخی این سرزمین باقی خواهد ماند.

 ۷. سخن پایانی: ماندگاری در حافظه تاریخ

مرگ، پایان زیست جسمانی است؛ اما برای مردانی چون ابراهیم عچرش، آغاز حضوری ماندگار در وجدان جمعی یک ملت است. او رفت، اما منش او، خاطرات او و درس‌های زندگی‌اش باقی خواهد ماند.

من، که از آغاز مبارزات افتخار شناخت و دوستی صمیمانه با او را داشتم، شهادت می‌دهم که او انسانی پاک‌نیت، صادق، شجاع و بی‌ادعا بود. فقدانش برای من بسیار سنگین است، اما ایمان دارم که نامش در کنار نام مردان بزرگ این سرزمین خواهد درخشید.

روحش شاد، یادش گرامی، و راهش پررهرو باد.

با نهایت تأسف و تأثر  
دکتر محمدجواد مرمضی